خانه / طب اسلامی / روش مصرف دارو / روش استفاده و کاربرد داروهای مفرد و مرکب در طب اسلامی

روش استفاده و کاربرد داروهای مفرد و مرکب در طب اسلامی

صادق یسلیانی نوشت:

مطالب از کتاب داروخانه طب اسلامی اثر استاد حسن زرقانی میباشد

نحوه مصرف داروها
برای اینکه مقدار مصرف و اندازه داروها را در روایات به دست آوریم،باید به چند نکته مهم توجه کنیم:

۱- اگر در روایات عنوان غذا مطرح شده باشد بدین مفهوم است که باید از آن زیاد استفاده کرد مثلا روایتی میفرماید: سیب را به عنوان غذا مصرف کنید. یعنی اگر میخواهید تب را با سیب پایین بیاورید باید آنقدر سیب بخورید که سیر شوید

۲- اگر در روایات عنوان دارو مطرح شده باشد بدین مفهوم است که باید از آن کم استفاده کرد. نسخه های بعدی بیشتر جنبه دارویی دارد

۳- اگر در روایات عنوان میوه مطرح شده باشد بدین مفهوم است که باید از آن به مقدار مثلا یک عدد یا یک خوشه استفاده کرد. برای مثال حضرت امیر علیه السلام عناب را به عنوان میوه معرفی میکند و میفرماید: برتری عناب بر دیگر میوه ها مانند برتری ما بر مردمان دیگر است

۴- اگر در روایات عنوان نوشیدن مطرح شده باشد یعنی به اندازه ای که انسان آب مینوشد باید از آن استفاده کرد مثلا در روایت برای سویق سیب عنوان نوشیدن آمده است

۵- وقتی در روایت میفرماید که دارو را بعد از غذا بخورید یعنی بعد از صبحانه و شام مصرف کنید زیرا در طب اسلامی وعده های غذایی دوتا است: وعده قبل از ظهر که بین طلوع آفتاب و اذان ظهر است و وعده اول شب

۶-بیشتر داروهای طب اسلامی در صبح ناشتا و شب موقع خواب تجویز میشود زیرا مصرف دارو در این اوقات بیشترین تاثیر را در درمان بیماریها دارد

۷- برای نوشتن آیات و ادعیه اگر در روایات قید شده است که فلان آیه را با عنبر بنویسید بهتر این است که طبق همان عمل شود ولی اگر مشخص نیست ابتدا آنرا با عسل یا آب زعفران و با یک چوب خلال یا کبریت روی ظرف پاک نوشته و سپس بشویید و بخورید

۸- داروهای طب شیمیایی برای درمان بیماری چشم از قطره چکان استفاده میکند. مشکل قطره این است که وقتی در چشم ریخته میشود فورا از چشم خارج میشود پس نمیتواند زیاد تاثیرگذار باشد ولی درمان بیشتر بیماریهای چشم در طب اسلامی به شکل سرمه کشیدن است و نقطه قوت سرمه کشیدن بر قطره این است که وقتی از شب تا صبح در چشم بماند کار خودش را میکند و بیماری چشم را درمان میکند.

۹- وقتی روایت میفرماید که آب فلان گیاه را بخورید یعنی آن را با آب بپزید و بعد آنرا صاف کنید و بخورید مثلا برای مصرف آب نخود اول آنرا بپزید سپس آنرا صاف کنید و بخورید. این نکته در استفاده از داروی جامع امام رضا علیه السلام کاربرد زیادی دارد

۱۰- اگر داروی شیمیایی مصرف میکنید و میخواهید داروی گیاهی را جایگزین کنید به یکباره داروی شیمیایی را قطع نکنید و به مرور زمان قطع کنید

۱۱- طبیب نباید لزوما زمان مصرف دارو و اندازه آن را فقط بر اساس کتاب تجویز کند بلکه باید نوع بیماری و شرایط بیمار را نیز لحاظ کند

۱۲- داروی شافیه هرچه بیشتر بماند بهتر است به همین دلیل اگر تازه هست اندازه نصف گردو و اگر چند ماه میگذرد اندازه یک نخود و اگرکهنه شده است اندازه یک عدس و اگر بیش از دوسال است اندازه سر سوزن هم کفایت میکند. این نکته در درمان با مرکب هفت کاربرد زیادی دارد

۱۳- اگر مقدار عسل مشخص نشده باید دوبرابر وزن مجموع دارو عسل انتخاب کنید. این قانون در ساخت داروهای مرکب کاربرد زیادی دارد

۱۴- روش سرمه کشیدن در هر دو چشم مجموعا ۳ یا ۵ یا ۷ مرتبه میباشد و از چشم راست شروع و به چشم راست نیز ختم میشود مثلا برای سه بار اول راست بعد چپ بعد راست و مجموع پنج و هفت نیز اینچنین است. این قانون برای تمام سرمه ها به غبر از نشادر که باید در هر چشم سه بار کشیده شود کاربرد دارد

۱۵- به دلیل طبیعی و ارگانیک بودن داروها امکان کپک و کرم و جمع شدن حشرات وجود دارد لذا در مکان خشک و خنک و دربسته نگهداری کنید

۱۶- طبق روایات خداوند درمان را هم در داروهای شیرین و هم تلخ قرار داده که شیرین بخاطر تحمل بیشتر بهتر است

۱۷- زیاده روی در مصرف دمنوش صحیح نمیباشد لذا در حد معمول از چایهای طب اسلامی استفاده کنید

۱۸- داروها باید طبق روش بیان شده مصرف شود و کم یا زیاد نشود مثلا در داروی شافیه اگر به جای شیر گاوی که تازه زاییده است از شیر گاوی که قبلا زاییده استفاده شود یا نفعی ندارد یا اندکی تاثیر میگذارد

۱۹- برای ساخت دارو باید از ترازوهای دقیق استفاده شود مانند ترازوهای طلاسازی.

برای وزن کردن مواد داروها لازم است بدانید که:
الف- هر درهم برابر است با ۳/۲۵ گرم
ب- هر مثقال برابر است با ۴/۶۰۸ گرم
پ- هر رطل عراقی برابر است با ۹۱ مثقال
ت- هر رطل مدنی برابر است با ۱/۵ برابر رطل عراقی
ث- هر صاع برابر است با ۶۱۴/۲ مثقال

اتمام بخش اول

منبع: پیشگیری و درمان از سخنان ائمه اطهار و قرآن

درباره ی طلبه آنلاین

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.