صفحه اصلی / حوزه علمیه / نکته کاربردی برای بررسی سند احادیث

نکته کاربردی برای بررسی سند احادیث

 

اسلام ملکی نوشت:

نکته کاربردی برای بررسی سند احادیث – کنیه ها و القاب ائمه (علیهم السلام)

بخش اول

رمزگشایی از کنیه ها و القاب امامان (ع) در سند احادیث :

در کتب حدیث هنگام نقل حدیث از امیرالمؤمنین(ع) ، نام آن حضرت ( علی ع) یا لقب « امیرالمؤمنین (ع) » ذکر می شود و غالبا از کنیه ایشان که « ابوالحسن » است استفاده نمی شود.
امام حسین و امام حسن و امام علی بن الحسین(علیهم السلام) در کتب حدیث قدیم نه با کنیه یا لقب بلکه با نام خود یاد می شوند.

اما کنیه امامان بعدی چنین است:

ابوجعفر (ع) = امام محمد باقر (ع)

ابوعبدالله (ع) ، الشیخ (ع) = امام جعفر صادق (ع)

ابوالحسن (ع) ، العبد الصالح (ع) = امام موسی کاظم (ع)

ابوابراهیم (ع) = امام موسی کاظم (ع)

ابوالحسن الثانی (ع) = امام رضا (ع)

ابوجعفر الثانی (ع) = امام جواد (ع)

ابوالحسن الثالث (ع) = امام هادی (ع)

ابو الحسن العسکری (ع) ، صاحب العسکر(ع) = امام هادی (ع)

ابومحمد العسکری (ع) = امام حسن عسکری (ع)

العسکریین (ع) = امام هادی (ع) و امام حسن عسکری (ع)

أحدهما (ع) = امام باقر (ع) یا امام صادق (ع) [ مربوط به مواردی که یکی از راویان شک دارد که حدیث از کدامیک از این دو معصوم است ]

الصاحب ، صاحب الناحیه ، صاحب الدار ، صاحب الأمر (ع) = امام زمان (عج)

الکاظمَین (ع) = امام موسی کاظم (ع) و امام جواد (ع)

« عالم » در کتب اربعه برای امام صادق (ع) و گاهی برای دیگر امامان دیگر بکار رفته است. گاهی مشخص نیست کدام امام مورد نظر است.

« ابوالحسن الاول » و « ابوالحسن الماضی » و « الماضی » امام کاظم(ع) است. گاهی « ابوالحسن الماضی » بین ایشان و امام رضا(ع) مردد است.

گاهی به جای « ابوالحسن الثالث » یا « ابوالحسن الثانی » ، به اختصار « ابو الحسن » اطلاق شده که مقصود راوی باید با توجه به قرائن دیگر معلوم گردد.

مقصود از « فقیه » غالبا امام هادی (ع) و گاهی امام حسن عسکری(ع) و گاهی امام مهدی (عج) است. در مواردی نیز معلوم نیست اشاره به کدام معصوم است.

« الرجل » در کتب اربعه غالبا برای امام هادی (ع) به کار رفته است. گاهی نیز امام جواد ، امام عسکری و امام زمان (علیهم السلام) منظور هستند. در مواردی نیز معلوم نیست کدامیک از این چهار امام مورد نظر است.

« العسکری » به صورت مطلق غالبا امام هادی (ع) است اما گاهی مردد بین امام هادی و امام حسن عسکری (علیهما السلام) است.

آنچه گفته شد تنها بیانگر ادبیات غالب در میان محدثان قدیم است و لزوما در همه موارد صدق نمی کند زیرا به ندرت اشتباهات یا تصحیفاتی رخ داده است مثلا ندرتاً ناسخان « ابوالحسن ثالث » را « ابوالحسن اول » نوشته اند. بدیهی است در موارد شک باید به قرائن موجود در کلام بویژه طبقه ی راویان مراجعه کرد.

منابع :
۱. علم الحدیث ، کاظم مدیرشانه چی، صص۱۹۲-۱۹۴.
۲. دراسات فی علم الدرایه (تلخیص مقباس الهدایه) ، علی اکبر غفاری صفت ، محمدحسن صانعی پور ، ص۳۰۱.
۳. نرم افزار درایه النور ، نسخه ۱.۲ ، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی.

تاملات و یادداشت ها

درباره talabeh

این مطالب را نیز ببینید!

چهار استراتژی موثر برای به یاد آوردن چیزهای که می‌خوانیم

چهار استراتژی موثر برای به یاد آوردن چیزهای که می‌خوانیم خیلی‌وقت‌ها زمان زیادی را صرف …

یک دیدگاه

  1. سلام علیکم

    از پیام و نظر لطف شما سپاسگزارم.

    طلبه نیستم ولی طلبه ها رو دوست دارم .

    دانشجوی علوم قرآن و حدیث هستم.

    افتخار می کنم در خدمت اسلام و انقلاب باشم.

    یا علی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

58 + = 64