سعدی قلۀ شعر اخلاقی است

سعدی شیرازی، شاعری بزرگ و شناخته شده در سطح جهان می باشد. به تعبیر مقام معظم رهبری(مد ظله العالی): «سعدی از جهت شعر اخلاقی و شعر نصیحت و پند در قله است.»[۱] و او در باب ادبیات و هنر، از گوهرهای درخشان بر پیشانی زبان فارسی و ادبیات فارسی است.[۲]

شعر در اسلام، هدف نیست و ابزار است و نظریه ی «شعر برای شعر» -به مانند عقیده ی «هنر برای هنر»- از اندیشه های مطرود و مردود نزد اسلام است. سعدی نیز اغلب از شعر به عنوان بیان هنری ماندگار در مسیر نشر معارف قرآنی و حدیثی و ترویج اندیشه های حکمت گونه و اخلاقی و پندآمیز بهره برده است. «پند سعدی که مایه گرفته از معارف قرآن و حدیث است همواره نقش زرین خاطر پندآموزان، و زبان فصیح و صریح او، رازگشای گنجینه‌های معانی برای دلهای جوینده و مشتاق بوده است و امروز مانند همیشه عزیزترین هدیه‌ی احباب سخن و ارباب خرد را می‌توان در بدایع طیبات دیوان او و زیباترین گلهای اندیشه‌ی بشری را در گلستان مصفای نظم و نثر او جست و یافت.»[۳]

البته این صورت از شعر سعدی، منافاتی با قوت وی در عرصه های دیگر چون غزل و حتی قصیده ندارد، چرا که سعدی شاعری ذوفنون است، ولی جهت غزل و نیز پند و حکمت وی بیشتر برجسته شده است، به ویژه جهت تغزل او؛ چنانچه شاعری گوید:

در شعر سه تن پیمبرانند/ هر چند که لا نبی بعدی
اوصاف و قصیده و غزل را/ فردوسی و انوری و سعدی [۴]

که به لف و نشر مرتب، فردوسی را در توصیف، انوری را در مدیحه و سعدی را در غزل، پیغمبر شاعران خوانده است.(آذر بیگدلی، مرحوم نظامی قمی را هم از جهتی چهارمین پیغمبر شعر فارسی بر می شمارد.)

خلاصه اینکه جهت شعری سعدی، امری مسلّم است و امام خمینی فرموده است: «شاعر اگر سعدی شیرازی است/بافته‌های من و تو بازی است

و ختم کلام اینکه در دوران حکومت اسلامی که داعیه اخلاق و معرفت و حکمت دارد باید امثال سعدی را گرامی داشت. به تعبیر امام خامنه ای: «در این دوران که انقلاب مبارک اسلامی پهنه‌ی زندگی ما مردم ایران زمین را قلمرو ارزشهای اسلامی ساخته، و حکمت و معرفت را در جایگاه شایسته‌ی خود نشانیده، به جاست که ذکر جمیل سعدی بر زبان ارزش‌گزاران آن ارزش ها و یاد او در خاطر رهروان آن وادی ها مکرر و مؤکّد گردد.»[۵]

پی‌نوشت:
۱. ۱۳۸۷/۰۶/۲۵بیانات در دیدار شاعران در ماه مبارک رمضان
۲. ۱۳۸۷/۰۲/۱۱بیانات در دیدار مردم شیراز
۳. ۱۳۶۳/۰۹/۰۴پیام مقام معظم رهبری(در دوران ریاست جمهوری) به کنگره‌ی بزرگداشت مصلح‌الدین سعدی شیرازی
۴. گویا از هاتفی؛ خواهرزاده ی جامی
۵. ۱۳۶۳/۰۹/۰۴پیام مقام معظم رهبری(در دوران ریاست جمهوری) به کنگره‌ی بزرگداشت مصلح‌الدین سعدی شیرازی

منبع: ولایت فقیه و حکومت اسلامی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *