کد خبر: 2688

تاریخ انتشار: فروردین ۲۳, ۱۳۹۵

سبک دین داری سنتی و مدرن

جواد شریفی: در روزگار ما، دوگانه “سنتی” و “مدرن”، دین داری را نیز دستخوش خود ساخته است. در جوامع معاصر و خصوصا جوامع غربی، سبکی نو در دین داری مشاهده می شود و آن سبک “گزینشی” است. در این سبک، انسانی که تابع عقلانیت انتقادی امروزین است و البته، نیز می خواهد دین دار باشد؛ […]

جواد شریفی: در روزگار ما، دوگانه “سنتی” و “مدرن”، دین داری را نیز دستخوش خود ساخته است.
در جوامع معاصر و خصوصا جوامع غربی، سبکی نو در دین داری مشاهده می شود و آن سبک “گزینشی” است.
در این سبک، انسانی که تابع عقلانیت انتقادی امروزین است و البته، نیز می خواهد دین دار باشد؛ کمتر به خود اجازه می دهد تمام تعالیم یک مکتب را یکسره بپذیرد و دربست تسلیم آن تعالیم باشد. از چنین فردی نمی توان توقع داشت وقتی دینی را پذیرفت؛ دیگر هیچ سنجش و داوری درباره تعالیم آن نداشته باشد و تسلیم محض آن باشد. دین دار مدرن، مجموعه تعالیم آن دین را یک یک بررسی کرده و اگر آن را معقول و منطقی نیافت به کناری می نهدش.
اما این سبک دینداری از سوی دینداران سنتی پذیرفته نمی شود؛ زیرا چنین حالتی را خلاف مقتضای ایمان می دانند.
دین داران سنتی بر این عقیده اند که: اگر انسان در نخستین گام های دین داری، آن دین را معقول و منطقی یافت؛ باید در گام های بعدی فکرش را کاملا تسلیم کند و تعبدا هر چیزی را که بر او عرضه می شود؛ بپذیرد. در نهایت، این حالت تسلیم، وی را به یقین و معرفت می رساند.
اختلاف اساسی میان دین داران سنتی و مدرن، دقیقا در همین نکته است. دین دار مدرن، ایمان و معرفت را شرط ورود به این راه می داند؛ در حالی که دین دار سنتی، ایمان و معرفت را نتیجه پیمودن این راه.
غالب مسلمانان نیز دین داری مدرن را چندان بر نمی تابند؛ زیرا آنان این سبک دین داری را همان می دانند که در قرآن مورد انکار قرار گرفته است. همان که تعبیر می شود به ” نؤمن ببعض و نکفر ببعض“.
اما نکته ای باید مورد توجه قرار گیرد و آن این که، میان این دو سبک (سبک گزینشی انسان مدرن و سبک تبعیضی کافران) فرق بسیار است.
در سبک دیانتی که قرآن مذمت می کند؛ معیار ایمان و انکار یک آموزه دینی، مطابقت با امیال و هوس هاست. تبعیض در این سبک ، بر اساس این است که این آموزه چقدر با منافع شخصی و مادی فرد (همان چه قرآن تعبیر به “هوی” می کند) سازگاری دارد.
دین دار مدرن نیز همین گزینش را در مورد آموزه های دینی دارد؛ اما بر مبنای تشخیص و درک عقل خویش. وی نیز بعضی آموزه ها را قبول و بعضی را رد می کند اما نه بر معیار هوی و هوس و منافع شخصی.
البته باید تذکر داده شود که دین دار مدرن، دینِ اصیلِ سرچشمه گرفته از نزد خدا را خلاف عقل نمی داند و در مورد آن دست به گزینش نمی زند؛ زیرا معتقد است که خلافِ عقل را در دین خداوند مجالی نیست.
بلکه دین دار مدرن تنها در برابر دین رایج و رسمی که از تاریخ و جغرافیای دین داران رنگ و بو گرفته است؛ دست به گزینش می زند. زیرا می داند به هر دینی، توسط پیروانش چیزهایی افزوده می شود که جایی در تعالیم اصیل آن دین ندارد.

منبع: وبلاگ جواد شریفی

Likes(0)Dislikes(0)
دیدگاه کاربران

نظرات در انتظار تایید: 0

کل نظرات :1

  • موذنیان

    تاریخ : ۲۷ - مهر - ۱۳۹۵

    0 - 0

    با سلام . با تشکر از مطالب مفیدتان. با دو مقاله جدید منتظر حضورتان هستیم. قلمتان همیشه سبز باشد.

    Likes(0)Dislikes(0)

    پاسخ

ارسال دیدگاه